1990-2009

Kennis en vaardigheden die daarbuiten werden opgedaan, zoals in werk, vrijwilligersactiviteiten of het dagelijks leven, bleven grotendeels onzichtbaar en onbenoemd.

Vanaf de jaren negentig groeit het besef dat deze benadering tekortschiet. De samenleving verandert snel: beroepen verdwijnen of veranderen, loopbanen worden minder lineair en werknemers wisselen vaker van functie en sector.

Tegelijkertijd wordt duidelijk dat mensen in hun werk en leven voortdurend leren, ook zonder dat dit leidt tot een formeel diploma. Die informele en non-formele leerervaringen blijken vaak van grote waarde, maar worden zelden erkend.

EVC ontstaat precies op dit kruispunt. Het centrale idee is eenvoudig, maar verstrekkend: wat iemand kan, moet erkend kunnen worden; ongeacht waar of hoe dat leren heeft plaatsgevonden.

Binnen Europa wordt gewerkt aan mobiliteit van werknemers, transparantie van kwalificaties en het beter benutten van menselijk kapitaal. Nederland sluit hierbij aan met een eigen invulling, sterk gericht op de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Binnen de Nederlandse context spelen meerdere beleidsdoelen tegelijk:

• het vergroten van arbeidsmarktkansen voor volwassenen zonder formele diploma’s;

• het verkorten van opleidingsroutes door vrijstellingen en maatwerk;

• het tegengaan van verspilling van talent;

• en het stimuleren van een cultuur van leven lang ontwikkelen.

EVC wordt daarmee zowel een emancipatoir instrument (erkenning geven aan eerder onzichtbaar leren) als een beleidsinstrument, ingezet om arbeidsmarktproblemen en scholingsvraagstukken aan te pakken.

Daarin worden portfolio’s, assessments en gesprekken ingezet om verworven competenties zichtbaar te maken. De aanpak is divers en sterk contextafhankelijk. Juist die variëteit wordt aanvankelijk gezien als kracht: EVC moet aansluiten bij de praktijk, niet worden dichtgeregeld.

Gaandeweg ontstaat echter een nieuwe vraag: wanneer is erkenning betrouwbaar? Als EVC consequenties krijgt (zoals toegang tot opleidingen, vrijstellingen,

loopbaanstappen) groeit de behoefte aan transparantie, vergelijkbaarheid en kwaliteit.
Wat begon als een open leerconcept, ontwikkelt zich stap voor stap tot een stelsel met afspraken, definities en verantwoordelijkheden.

In deze fase verschuift de focus van het zichtbaar maken van leren naar het beoordelen van leren. Die verschuiving markeert een belangrijk kantelpunt in de geschiedenis van EVC.

Enerzijds is er het uitgangspunt van vertrouwen: vertrouwen in de lerende, in diens ervaringen en in het vermogen van professionals om daar recht aan te doen. Anderzijds is er de roep om verantwoording: zekerheid over kwaliteit, gelijkheid en zorgvuldigheid.

Deze spanning vertaalt zich in fundamentele vragen:

• Hoe voorkom je willekeur zonder maatwerk te verliezen?
• Hoe objectief kan erkenning van ervaring zijn?

• Wanneer wordt erkenning toetsing?
• En wie mag daar uiteindelijk over oordelen?

Het antwoord op deze vragen is in de loop der tijd meerdere malen verschoven. Wat constant blijft, is dat EVC zich beweegt op het grensvlak van onderwijslogica en arbeidsmarktlogica; twee werelden met verschillende normen, belangen en tijdshorizonten.

Het stelsel is gegroeid, aangepast en herijkt onder invloed van praktijkervaringen, politieke keuzes en maatschappelijke discussies. Elke fase bouwt voort op de vorige, maar laat ook zien dat eerdere aannames worden herzien.

Het ontstaan van EVC laat zich daarom niet lezen als een lineair succesverhaal, maar als een proces van zoeken:

• naar passende vormen van erkenning,
• naar balans tussen ruimte en regels,
• en naar legitimiteit binnen zowel onderwijs als arbeidsmarkt.

Juist deze gelaagdheid maakt EVC tot meer dan een beleidsinstrument. Het is een spiegel van veranderende opvattingen over leren, werken en waarderen.

17 december 2009
Kwaliteit van het Ervaringscertificaat
Hoe staat het met de uitvoering van het Ervaringscertificaat in de praktijk? In aanvulling op eerdere brieven hierover informeerden de staatssecretarissen Van Bijsterveldt (OCW) en Klijnsma (SZW) de Tweede Kamer op 15 december opnieuw via een brief.

16 december 2009
Inspectierapport ‘Competent erkend?’ verschenen
Op 15 december stuurde minister Plasterk (OCW) het inspectierapport ‘Competent erkend? Over het erkennen van verworven competenties in het hoger onderwijs.’ naar de Tweede Kamer.

10 december 2009
Van Bijsterveldt reikt Gouden Ervaringscertificaat 2009 uit

26 november 2009
Genomineerden voor het Gouden Ervaringscertificaat 2009 bekend

16 november 2009
Niet te missen landelijke EVC-conferentie op 10 december in Rotterdam

29 oktober 2009
Eerste statistieken Ervaringscertificaat.nl

22 oktober 2009
Postbus 51 radio over de Ervaringscertificaat Campagne

Disclaimer en contact.