2016-2022

Waar de periode tot en met 2015 in het teken stond van institutionalisering en rolverdeling, wordt vanaf 2016 de nadruk expliciet verlegd naar verdieping en aanscherping van kwaliteit.

Met de transitie van het EVC-stelsel naar een systeem van validering wordt vanaf

1 januari 2016 onderscheid gemaakt tussen de arbeidsmarktroute en de onderwijsroute. Bij de transitie van het EVC-stelsel naar het systeem van validering is de algehele regierol van OCW op de kwaliteitsborging EVC niet meer passend; de huidige verantwoordelijkheid van OCW voor de kwaliteitsborging van EVC wordt daarom gefaseerd beëindigd (zie ocw-brief-evcaanbieders-20160120.pdf).

Daarbij vindt een belangrijke verschuiving plaats in het kennisdomein van EVC. CINOP, dat in eerdere fasen het Kenniscentrum EVC had gedragen, draagt deze rol over aan de Examenkamer van Dr. Annie Kempers, die het hernoemt het tot het Nationaal Kenniscentrum EVC. Het Nationaal Kenniscentrum EVC krijgt in deze fase een duidelijke rol als:

• hoeder van stelselkennis;
• platform voor reflectie en duiding;
• en schakel tussen beleid, praktijk en toezicht.

Met deze stap krijgt het kenniscentrum een expliciet landelijke positionering en een zelfstandige governance. Tegelijk voert het NKC-EVC diverse belangrijke veranderingen door:

1. De website ervaringscertificaat.nl wordt in 2016 weer als actief communicatiekanaal hersteld.

2. Tot dan werden uitgegeven ervaringscertificaten nergens geregistreerd, waardoor zij ook niet controleerbaar waren. Het NKC-EVC opent het Register Ervaringscertificaten (zie 160119 Registratie ervaringscertificaten.pdf en 161006 Persbericht registratie ervaringscertificaten.pdf).

3. Tegelijkertijd worden ook de eisen aan het operationele toezicht verzwaard. Tot dan toe kon elke instelling die dat wenste, zichzelf als beoordelende organisatie presenteren.

Vanaf 2016 moeten beoordelende organisaties aantoonbaar beschikken over robuuste auditmethodieken, deskundige auditors en een consistent toezichtregime (zie 160101 procedure erkenning Beoordelende Organisaties.pdf).

4. Het NKC-EVC initieert de ontwikkeling en invoering van een nieuwe Kwaliteitscode 2.0 (zie 160718 1.0 Normtekst EVC kwaliteitscode 2.0.pdf, 160718 1.1 Normtekst EVC kwaliteitscode 2.0.pdf, en 160718 Toelichting voor BO bij EVC kwaliteitscode 2.0.pdf). Deze betekent geen cosmetische herziening, maar een fundamentele stap in de professionalisering van het stelsel. De eisen aan EVC-aanbieders worden aangescherpt, onder meer op het gebied van:

• onafhankelijkheid en deskundigheid;
• onderbouwing en herleidbaarheid van beoordelingen;
• interne kwaliteitsborging;
• en transparantie richting kandidaten en afnemers.

Tegelijk wordt de erkenningstermijn verlengd van 18 maanden naar 36 maanden, waarbij tussentijdse steekproeven op werkplekbezoeken, proeven van bekwaamheid, assessmentgesprekken, en uitgegeven ervaringscertificaten verplicht worden.

Daarmee verschuift de lat voor álle betrokken partijen omhoog. Bovendien tekenen de ministeries van OCW, SZW en EZ op 31 oktober 2016 het Convenant ter stimulering van het erkennen van eerder verworven competenties als onderdeel van een leven lang leren (zie convenant-evc-2016.pdf en stcrt-2016-59145.pdf). Met het convenant leggen convenantpartners afspraken vast voor de periode 1 januari 2016 tot 1 januari 2021 over het stimuleren van het systeem van validering van eerder verworven competenties, het valideren van eerder verworven competenties in de arbeidsmarktroute en de kwaliteitsborging van het valideren van eerder verworven competenties.

Deze aangescherpte kwaliteitsambities hebben directe gevolgen voor het veld van beoordelende organisaties. Waar het toezicht tot 2015 werd gedragen door meerdere organisaties, leidt de invoering van Kwaliteitscode 2.0 tot een herbezinning op rol, capaciteit en positionering.

Verschillende beoordelende organisaties besluiten in deze fase niet langer door te gaan. Niet uit onwil, maar omdat de nieuwe eisen vragen om:

• substantiële investeringen;
• een scherpere institutionele positionering;
• en een langdurige strategische inzet op toezicht als kernactiviteit.

Doordat de Examenkamer via deze constructie nauw verbonden raakt met het kenniscentrum, is zij niet langer beschikbaar als beoordelende organisatie. Daarmee verdwijnt opnieuw een toezichthouder uit het operationele veld. De directeur-oprichter van KCE, Marja Creemers, besluit zich volledig te richten op het oprichten van Ascenda, het beroepsregister van schooldirecteuren.

De operationeel directeur van KCE besluit de werkzaamheden van de beoordelende organisatie KCE voort te zetten in de nieuwe, zelfstandige entiteit Testudo.

Na deze opeenvolgende ontwikkelingen resteert in 2016 nog een zeer beperkt aantal beoordelende organisaties, te weten Hobéon, NQA, en Testudo.

Deze concentratie onderstreept hoe ingrijpend de stelselwijziging is. Toezicht op EVC is geen brede markt meer, maar een specialistisch domein dat slechts door enkele organisaties wordt gedragen.

Na korte tijd besluit ook NQA zich terug te trekken uit het EVC-domein. Daarmee wordt het veld verder versmald en komt het operationele toezicht in handen van twee partijen.

De periode 2016–2022 laat zich kenmerken als een fase van selectieve verzwaring. De invoering van Kwaliteitscode 2.0 versterkt de kwaliteit en betrouwbaarheid van het stelsel, maar doet dat tegen de prijs van schaal en diversiteit. Minder organisaties blijven over, maar degenen die blijven, opereren binnen scherp gedefinieerde kaders.

Deze ontwikkeling roept fundamentele vragen op:

• Hoeveel toezicht is nodig om vertrouwen te borgen?
• Hoe voorkom je dat concentratie leidt tot kwetsbaarheid?
• En hoe blijft ruimte bestaan voor maatwerk en innovatie?

In 2018 constateert het EVC-stelsel dat het gebruik van EVC voor de arbeidsmarktroute achterblijft bij de verwachtingen. Om inzage te krijgen in de belevingswereld van werknemers en werkgevers, hun behoeften en de belemmeringen die zij ervaren,

voerde 100# Service onderzoek naar de klantreis van werknemers en werkgevers bij het gebruik van EVC. Daaruit volgde zeven aanbevelingen (zie Eindrapportage EVC-onderzoek_8 feb 2019.pdf).

Tegelijkertijd laat deze fase zien dat EVC geen vrijblijvend instrument is gebleven. Het stelsel kiest expliciet voor kwaliteit boven kwantiteit, voor duurzaamheid boven brede toegankelijkheid.

Zo verschijnen per 1 januari 2021 twee belangrijke documenten: de EVC Kwaliteitscode 3.0 en de Schrijfwijzer Ervaringscertificaten 1.0.
Verder wordt in het voorjaar van 2021 de Vereniging van EVC-Aanbieders opgericht. Deze vereniging beoogt om de krachten te bundelen en het huidige EVC-stelsel te versterken.

Het Nederlands Kenniscentrum EVC (NKC-EVC) heeft alle zorgvuldigheid betracht bij de totstandkoming van deze tekst.

Heeft u aanpassingen en/of aanvullingen, mail dan naar info@nkc-evc.nl.
Bij vragen over actuele kwesties verwijzen wij u naar de Kennisbank van Testudo,
testudo-onderzoek.nl/kennisbank, of info@testudo-onderzoek.nl.